ಸತ್ಯ–ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕ ಕಪ್ಪಡಿ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭ: ಶಿವರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಯುಗಾದಿವರೆಗೆ ಭಕ್ತರ ಹರಿವು

ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸದ ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಕಪ್ಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ: ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭ

ವರದಿ :-ವಡ್ಡರಕೊಪ್ಪಲು ಶಿವರಾಮು.

ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ, ಫೆ. 14: ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ಗಡಿಭಾಗದ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಪ್ಪಡಿ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ಈ ವರ್ಷವೂ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್‌ 13ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದವರೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಜಾತ್ರೆ, ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಕಾವೇರಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಡಿ ಜಾತ್ರೆ ಸಂಭ್ರಮ: ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಸತ್ಯದ ವೇದಿಕೆ

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಬಲ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 50 ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್.ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 8 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಜಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಉತ್ಸವವಲ್ಲ; ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸಮಗ್ರ ಆಚರಣೆ. ಕೊಡಗು, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಮಂಡ್ಯ, ಹಾಸನ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇರಳ ಗಡಿಭಾಗದ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬರುವ ಭಕ್ತರ ಹರಿವು, ಕಪ್ಪಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:- ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ದಿವಂಗತ ಎಸ್ ನಂಜಪ್ಪನವರ ಕುಟುಂಬ ನೀಡಿದ ಮಾಂಗಲ್ಯವನ್ನೇ ನನ್ನ ಮಗನ ಹೆಂಡತಿಯ ಕೊರಳಿನಲ್ಲಿದೆ: ಎಚ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್

ಕಪ್ಪಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಉರಿಗಣ್ಣು ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರ ಗದ್ದುಗೆಯೇ ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೇ ಎಲ್ಲಾ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆಯುವುದು, ಹರಕೆ ತೀರಿಸುವುದು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಗದ್ದುಗೆಯ ಸುತ್ತಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಪೂಜೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದೇ ಇರುವ ಪದ್ಧತಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇರಳ ಗಡಿಭಾಗದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವರೆಗೂ ಭಕ್ತ ಸಾಗರ: ಕಪ್ಪಡಿ ಜಾತ್ರೆ ವೈಭವ

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿರುವುದು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಘರ್ಷಣೆ, ಕಲಹ, ಕುಟುಂಬ ವೈಮನಸ್ಯ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು “ಕಪ್ಪಡಿಗೆ ಬಂದು ಸತ್ಯ ಮಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಕುಲ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆ ಕಪ್ಪಡಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ದೈವತ್ವದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಚನ್ನಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿದ ಮಹನೀಯರು ಎಂದು ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಎಡತೊರೆ ಮತ್ತು ಚಂದಗಾಲು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸಾಗಿದ ಅವರು, ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು ಎನ್ನುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇವೆ. ನಂತರದಿಂದಲೇ ಮೈಸೂರು ಅರಸು ಮನೆತನದವರು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ.

ಮೂರ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಮಹಿಮೆ… ಉರಿ ಗದ್ದುಗೆಯ ಆರಾಧನೆ: ಕಪ್ಪಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭ

ಉರಿ ಗದ್ದುಗೆಯ ಮಹಿಮೆ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವು ಪುರಾಣೈತಿಹ್ಯಗಳು ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತವೆ. ಎಡತೊರೆಯ ಉಪ್ಪಲಗಶೆಟ್ಟಿ ಎಂಬಾತನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರು ಶಿವಯೋಗ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ ಘಟನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಆದೇಶದಂತೆ ಬಾವಿ ತೋಡಿ ನಂದಾದೀಪ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಗದ್ದುಗೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ರುಮಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೂ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಥನ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಗದ್ದುಗೆಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಗದ್ದುಗೆಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಎಸೆದರೆ ಅದು ಪುರಿಯಾಗಿ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಭಕ್ತರ ನಡುವೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:- ಅರಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂಭ್ರಮ: ತ್ರಿನೇಶ್ವರನಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಮುಖವಾಡ ಧಾರಣೆ

ಕಥನದ ಪ್ರಕಾರ, ಲೋಕದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿ ಮತ್ತು ಚನ್ನಾಜಮ್ಮ ಅವರು ನೆಲಬಾವಿಗೆ ಇಳಿದು ಶಿವಯೋಗದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು ಎಂಬ ಪುರಾಣಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇ ಕಪ್ಪಡಿಯನ್ನು ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ನೀಲಗಾರರು ಹಾಗೂ ಕಂಸಾಳೆಯವರು ಹಾಡುವ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯವರ ಪವಾಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಹರಕೆ ತೀರಿಸುವುದು, ಪ್ರಾಣಬಲಿ ನೀಡುವುದು, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮೂಹ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಸಮೂಹ ಅಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತರ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಕಪ್ಪಡಿ ಗ್ರಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬರುವ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಡಿ ಜಾತ್ರೆ: ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಂಗಮ

ಜಾತ್ರೆಯ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಳವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೊಪ್ಪೇಗೌಡನಪುರದ ಗುರು ಮನೆತನದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರದಿಯಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವರ್ಷ ಮಳವಳ್ಳಿಯ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಮಠದ ಮಠಾಧಿಪತಿ ಎಂ.ಎಲ್. ವರ್ಚಸ್ವಿ ಸಿದ್ದಲಿಂಗರಾಜೇ ಅರಸ್ ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಹ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವೂ ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ, ಕಪ್ಪಡಿ ಜಾತ್ರೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಜನಪದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಕ್ತರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಾತ್ರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.

ಕುಡಿತದ ಜಗಳ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ: ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಭೀಕರ ಹತ್ಯೆ