ವರದಿ:-ವಡ್ಡರಕೊಪ್ಪಲು ಶಿವರಾಮು.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಡುವೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ಸಮತೋಲನ, ಆಡಳಿತದ ದಿಕ್ಕು, ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಏನು ಎಂಬುದ ಕಾದುನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರದ ಈಗೀನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮವೆಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇದಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯದ ನಾಯಕತ್ವದ ಎರಡು ಧೋರಣೆಗಳು
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿ ಆಡಳಿತ ಅನುಭವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದಲ್ಲೂ ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಜನಪರ ಗ್ಯಾರೆಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಶೈಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವಂತದ್ದು. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪಕ್ಷದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಯಕತ್ವ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರ ರೋಟೇಶನ್ ಚರ್ಚೆ: ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಅಥವಾ ಊಹಾಪೋಹ?
ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತ ಮಾತುಗಳು ಪದೆ ಪದೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯಾ ವಲಯಗಳು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಕೆಲವರು ಅಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಪಕ್ಷದ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಘೋಷಣೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ
ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚೆ ರಾಜಕೀಯ ಊಹಾಪೋಹಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಪರಿಣಾಮ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಫಲಿತಾಂಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಡಳಿತ ಜನಪರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಟೀಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕೇಂದ್ರದ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ನಾಯಕರು ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದ ಸಮತೋಲನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲುಗಳು
ಬರುವ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚುನಾವಣೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಕುರಿತ ಸಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಮಾಪನ
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಎಂಬುದು ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಅವಕಾಶಗಳತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವರದಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಸುತ್ತ ನಡೆದಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು,ಒಳರಾಜಕೀಯ ಲಾಬಿಗಳು, ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಥಿರ ಕಥೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸರಣಿ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಕಥೆ ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಕಥೆಯ ದಿಕ್ಕು ಕೂಡ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಇವರಿಬ್ಬರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿದ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು
2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಯಿತು. ಆಡಳಿತ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ, ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆ ಪಡೆದರು.
ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸಮತೋಲನ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಚರ್ಚೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತ vs ಸಂಘಟನೆ: ಎರಡು ಶಕ್ತಿಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಬಲ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಅನುಭವ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಬಲ ಸಂಘಟನಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಪಕ್ಷದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಮಹತ್ವದ್ದು.
ಈ ಎರಡು ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮತೋಲನವೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿಯ ಭವಿಷ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವರು ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ
ಕೆಲವರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ
ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ
ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ರೋಟೇಶನ್ ಸೂತ್ರ: ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂಶಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕುರ್ಚಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳು ಆಡಳಿತ ಸಾಧನೆ ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಬೆಂಬಲ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವದ ತಂತ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸಮತೋಲನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ, ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
